Öğretmenin eğitsel teknolojik araçları biliyor olması, sınıfında teknolojiyi verimli bir şekilde kullanacağı anlamına gelir mi?

22 Aralık Perşembe günü, Tasarımcı Öğretmen ekibi olarak Twitter üzerinde yaptığımız eğitim tartışmasında sorulan sorulardan bir tanesiydi bu soru. Cevaplar ardı ardına…

Farklı açılardan ortak bir fikir; teknoloji, eğitimde, tek başına anlamlı bir farklılık oluşturmaz.

Dolayısıyla, kullanacağımız her aracı, ders ortamında süregelen her değişkenle bağdaştırarak, anlamlı bir sonuç çıkacak şekilde kullanmak durumundayız. Teknoloji, eğitimde bağımsız bir şekilde kullanılacak bir araç değildir. Onu pedagoji ve alan bilgisi ile desteklemezsek, sadece kullanmış olmak için kullanırız.

“Öğretmen ve öğretmen adaylarımızın teknolojiyi öğretimsel amaçlı etkili bir şekilde kullanma açısından istenilen düzeyde bilgi, beceri ve tutuma sahip olmadıkları bilinmektedir.”*

Öğretmen ve öğretmen adayları üzerinde yapılan araştırmaların yansımalarından biri… Türkiye’de teknolojiye yapılan yatırımlardan sonra bu tür araştırmaların sayısı oldukça arttı. Bu araştırmalardan oldukça önemli bulgulara rastlıyoruz. Bu bulgulardan çıkarılması gereken sonuçlar oldukça net bir şekilde kendini belli ediyor.

Örneğin öğretmen adayları üzerinde yapılan bir araştırma sonucunda en çok dikkate alınması gereken bulgulardan bir tanesi şöyle;

“Alan ve pedagojik etkililiklerden yoksun olarak sadece teknolojik bilgi içerikli verilen eğitimin, öğretmen adaylarının edindikleri teknolojik bilgi ve becerilerini sınıf ortamına aktarmada etkili olmadığını göstermiştir.”**

Bu nedenle kazandırılmak istenen hedefler doğrultusunda, teknolojinin, pedagoji ve alan bilgisi ile mutlaka desteklenmesi, ders tasarımında en doğru şekilde içeriğe entegre edilmesi gerekmektedir.

“İyi eğitim mevcut olan konu ve öğretim alanına teknolojinin basit bir şekilde eklenmesi değildir. Bundan ziyade teknoloji ile yeni kavramların farklı öğretim şekilleriyle sunulmasıdır. Ayrıca teknoloji, Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi’nin çerçevesini oluşturan üç öğenin birbiriyle dinamik bir yapıda ilişkili olmasını gösterir.”***

Yukarıda bahsedilen, teknoloji entegrasyonunda önemli boyutlardan bir tanesidir. Bir diğer boyut ise teknoloji entegrasyonunu ne şekilde yapacağınıza dair planlama boyutudur. Bu anlamda süreci en iyi şekilde kullanmak ve planlamak durumundayız.

Planlama sürecinde şu soruları sormamız, ayrıntıları daha iyi görmemiz ve planlamamızın verimli olması açısından önemlidir.

  • Karşılaştığım problemler nedir? Neden teknoloji kullanma gereksinimi duyuyorum?
  • Teknoloji temelli yöntem, karşılaştığım problemi çözebilecek midir?
  • Teknoloji kullanımım sonucunda ne tür öğrenme çıktıları bekliyorum?
  • Öğretim aktivitelerim hedeflerimi gerçekleştirmede etkili olacak mı ve bu aktiviteler içerisinde hangi teknoloji araçları kullanmam doğru olacaktır?
  • Ortam, teknoloji entegrasyonu için uygun mu?
  • Konulara göre hangi uygulamaları kullanmalıyım?

Süreç sonunda ise mutlaka değerlendirme yapmalı, “Süreç ne şekilde geçti?”, “Entegrasyonu daha iyi bir şekilde yapmak için ne tür değişiklikler yapılmalı?” şeklinde sorular sormalıyız.

Şimdi, somut uygulamalar üzerinden gitmek gerekirse… Bir dersimizi tasarlar gibi, araçları belirli bir sıra ile anlatarak ilerleyeceğim.

Class Dojo ile başlayalım. Bildiğiniz üzere, Class Dojo, oluşturulan sanal sınıflar üzerinden öğrencileri atamış çeşitli beceriler ile puanlama uygulamasıdır. Öğretmenler genellikle, öğrencilere dönütler vermek, velileri ile öğrencilerinin durumunu tartışmak adına somut veriler sunmak için Class Dojo’yu kullanma gereksinimi duyuyor. Sınıf yönetimi, oyunlaştırılmış bir şekilde kuralları benimsetmek adına kabul edilebilecek uygulamalardan bir tanesi. Fakat…

“Class Dojo’yu kullandığıma çok pişman oldum ve şu an, yaptığım hataları telafi edemiyorum.” gibi cümlelere şahit oldunuz mu? Bir konferans günü, sınıf öğretmenimizin samimi itirafları arasında yer alan cümlelerden bir tanesiydi. Problem, gereksinimler, hedefler… Birçok madde dikkate alınmadan, pedagojik anlamda destek almadan, “Öğrencilere farklı etkinlikler gösterme, onların hoşuna gidebilecek uygulamalar yaptırma” şeklinde kullanılıyor. Uygulama başlangıç sürecinde, öğrencilere iyi bir farkındalık eğitimi verilmemiş olmasından dolayı, birkaç öğrenci çizgi karakterlerden korkmuş. Bazı tanımlanmış beceriler, öğrencilerin özgüven ve başarı düzeyine zarar verdiği süreçte fark edilmiş ve kullanılmaktan vazgeçilmiş. Bu yüzden Class Dojo gibi uygulamalar mutlaka bir rehber öğretmen danışmanlığında, onun önerileri çerçevesinde ve farkındalık eğitimi verilerek kullanılmalıdır.

Yukarıdaki fotoğraflarda gördüğünüz üzere, her öğrenci, puanlama yapabileceğiniz beceriler tanımlanıyor. Tekrar söylemem gerekirse, bu beceriler, öğrencileri olumsuz yönde etkilemeyecek şekilde bir rehber öğretmenin danışmanlığında belirlenmeli ve öğrencilere açıklaması yapılmalıdır.

Bir başka adımda, dersine teknolojiyi entegre etme konusunda bir öğretmenimizin düşünceleri şu şekilde olabilir;

“Öğrenciler, sunum ödevlerini sahnede sunmaları için kaldırdığım kişileri seçme konusunda adil olmadığımı düşünüyor. Bir torbanın içerisine isimleri yazıp atmak ve onları sırasıyla seçmek ise zaman kaybına neden olacak. Eğer, öğrencileri adil bir şekilde seçebileceğim bir teknolojik araç olursa eğer, sunumlarını yapmak üzere kaldıracağım kişileri herkesin onayına sunarak oradan seçebilirim. Bu şekilde kullanabileceğim bir araç var, sınıf ortamı için araçların bulunduğu sitelerden bir tanesinde “Çarkıfelek” aracı. Öğrencilerimin isimlerini üstüne yazarak, onların gözü önünde herhangi bir konuya müdahale etmeden seçebilirim. Sınıf ortamı da bu aracı kullanabilmem için gayet uygun.” diye düşünebilir öğretmenimiz, öğrencilerini sunum yapmak için seçerken. Problemi, çözümü, analizleri, gayet uygun.

Araç, www.classtools.net üzerinde bulunan çarkıfelek aracı, öğrenci seçimlerinde kullanılabilir.

Çarkıfelekten alıntı bir GİF görüntüsü vardır, çıkmadığı takdirde sayfayı yenileyebilirsiniz.

 

Dersimizin son adımı, değerlendirme kısmı

Bir diğer popüler uygulamamız Kahoot’a söz gelirse… Öğretmenlerimizin Kahoot’u üç kelime ile tanımlaması istense, bu üç kelime “Eğlence, Quiz, Dans!” olsa şaşırmayabiliriz! J Kahoot bu anlamda diğer araçlardan farklı olmasıyla, popülerlik oranını oldukça artırıyor.

Kahoot’ta da karşılaştığımız problemlerden bir tanesi şöyle;

“Öğrenciler çok seviyor, eğleniyor ve mümkün olduğunca oynamak istiyorlar.”

Öğrencilerin keyif alıyor olması dersimizde yaptığımız uygulamalar sonucunda almak istediğimiz dönütlerden bir tanesi fakat odak nokta ‘eğlence’ olduğu takdirde, Kahoot uygulaması yanlış bir açıdan değerlendirilmiş olur. Öğrencilerin bağımsız bir şekilde Kahoot uygulamasını yapıyor olmaları bizim için oldukça avantajlı bir durum. Bu avantajdan, entegrasyonu, planlama modelinde yazmış olduğum adımlara göre gerçekleştirirsek en iyi şekilde yararlanabiliriz. Kahoot, Quiz aracı olmakla beraber, sunduğu sonuç tabloları ile öğrenciler arasında değerlendirmede, konu analizi yapmakta ve konuya göre sorulan sorular arasında belirli süreçlerle karşılaştırma yapma konusunda oldukça iyidir. Dolayısıyla öğrencilerin, belirli süreçlerle uygulayacağınız Kahoot ile gelişimlerini takip edebilir, konuya göre analiz yapabiliriz. Ayrıca çeşitli tarzları ile grup dayanışmasını da artırmaya yönelik kullanabiliriz.

Sonuç olarak; kullanacağımız araçlar, ders içerisinde karşılaştığınız bir problemi çözmeye yönelik, belirli bir plan çerçevesinde doğru adımlarla kullanılmalıdır. Teknoloji entegrasyonu planlama kısmında belirttiğim değerlendirme kısmında olduğu gibi, eğer aracınız problemin dışında başka alanlara hitap ediyorsa mutlaka planlama üzerinde düzenlemeler yapmalısınız.

Sevgilerimle,

Hakan Şahin,

Öğretmen – Öğretmen Eğitimcisi

 * MEB, 2012

** Doering, Hughes ve Huffman, 2003; Hew ve Brush, 2007; Moursund ve Bielefeldt, 1999, Pope ve diğ., 2002; Sandholtz, Ringstaff ve Dwyer, 1997

*** Koehler ve Mishra, 2005

 

About Author

Leave A Reply